previous.png
Cursus Linux       Basis       Help   
gnu.png


up.png Online help down.png

De student leert hier dat bijna alles wat bestaat onder linux elektronisch is gedocumenteerd onder een of andere vorm. De 3 belangrijkste help tekst bronnen zijn bovendien online, namelijk man, info, en help. Daarnaast bestaan er nog een tweetal, namelijk de /usr/doc directory die meestal documenten bevat over de geïnstalleerde packages, en als laatste ressort de home page van de package in questie. In het algemeen kan ook gesteld worden dat het internet zelf een goede bron is van informatie, en voor zover het linux betreft een zeer volledige bron.

Wat leren we in hoofdstuk:

up.png 1 Linux help down.png

Linux is altijd heel sterk geweest in het beschikbaar stellen van help teksten en documenten in allerlei vormen. De volgende lijst toont de verschillende vormen van help die vandaag de dag voorkomen op (alle) linux distributies.

up.png 2 man pages down.png

Man pages zijn gecomprimeerd opgeslagen en online raadpleeg-bare documenten. De documenten worden gelezen met de opdracht man in een terminal, dit zorgt ervoor dat man kan gebruikt worden op systemen waar geen GUI aanwezig is.. De pages zijn georganizeerd in een aantal categorien opgeslagen in aparte directories.

up.png 2.1 Geschiedenis down.png

In vroeger dagen werd een UNIX systeem opgeleverd samen met een aantal boeken waarin het systeem gedocumenteerd was. Zo was er een boek waarin alle systeem opdrachten beschreven werden, het zogenaamde "System Programmers Manual". Al deze boeken samen vormend vaak een hele bibliotheek. Tegenwoordig wordt deze veelomvattende documentatie niet langer in boekvorm maar in elektronische vorm geleverd. Om deze documentatie te kunnen benaderen gebruikt men de opdracht man gevolgd door de 'opdracht' waarover men documentatie wil raadplegen.

up.png 2.2 Gebruik down.png

In linux kunt U bij vrijwel elke opdracht hulp opvragen door gebruik te maken van de opdracht 'man'. Dit werkt vrij simpel: man geeft informatie over gebruik van een bepaalde opdracht. Men geeft de opdracht man 'OPDRACHT' waarbij OPDRACHT de opdracht is waarover men informatie wil verkrijgen. U krijgt informatie in een apart scherm te zien.
In vogelvlucht is dit scherm als volgt georganiseerd :

Zoals U kunt zien is het gebruik van 'man' eenvoudig en rechtlijnig. Alleen voor de meer uitgebreidere opdrachten is de betreffende man page dusdanig groot geworden dat men beter af is met bv. het raadplegen van de home site van de opdracht in questie. Man is bedoeld als een direct, eerder beknopte wijze van help tekst.

up.png 2.3 Voorbeeld down.png

Een voorbeeld : man man, ofwel het opvragen van de man handleiding.
Het begin van de man pages voor de opdracht 'man'.

020301.png

up.png 2.4 Raadplegen van man pages down.png

Om te kunnen werken met man is het handig om de functie toetsen te kennen:

spatiebalk toon het volgende scherm
enter toon de volgende regel
pageup toon het vorige scherm
pagedown toon het volgende scherm (als men reeds tot het einde geweest is)
/tekst Zoek 'vooruit' naar tekst
?tekst Zoek 'achteruit' naar tekst
n herhaal de laatste zoek actie
N herhaal de laatste zoek actie in omgekeerde volgorde
q sluit man af (verlaat de man pages)
pijltje omhoog/omlaag ga terug/verder in de tekst

up.png 2.5 Conventies down.png

In de synopsis definities van de man pages worden een aantal conventies gebruikt die voor alle man pages gelden en die in zeer algemene termen definiëren hoe een opdracht op de command line moet ingegeven worden.
Er zijn 5 conventies betreffende de SYNOPSIS weergave van de hulp door man :

wat Omschrijving
  voorbeeld
tekst alle tekst die niet omsloten is door één van de volgende moet letterlijk getypt worden.
  ls, beschrijft de opdracht ls (ls is de naam van de opdracht)
omsloten door
'[' en ']'
Alle tekst omsloten door vierkante haakjes is optioneel
Wanneer de tekens tussen de vierkante haakjes gebruikt zijn, voegt dit een extra optie toe aan de opdracht. Men is niet verplicht de opties te gebruiken. De vierkante haakjes zelf worden niet gebruikt
  ls [-a]
Zowel de opdracht ls als de opdracht ls -a is geldig.
omsloten door
'<' en '>'
Alle tekst omsloten door punthaken is een type parameter
wanneer deze haken voorkomen in de omschrijving moet een parameter van het bedoelde type meegegeven worden.
  opdracht <filename>
De opdracht verwacht een bestandsnaam als parameter.
omsloten door
'{' en '}'
Alle tekst omsloten door accolades is een verplichte parameter uit een gegeven reeks
  opdracht {a|b}
De opdracht verwacht of 'a' of 'b' als parameter.
... Betekent enzovoort.
  opdracht <filename,...>
De opdracht verwacht meerdere bestands namen
combinaties De gegeven conventies kunnen natuurlijk ook in combinatie voorkomen
  [<filename,...>], één of meerdere bestands namen kunnen optioneel meegegeven worden

up.png 2.6 Secties down.png

De manual pages zijn onderverdeeld in 9 hoofdstukken of secties.
De onderwerpen per hoofdstuk zijn als volgt verdeeld:

Categorie Onderwerp Korte omschrijving Omschrijving
1 programma's en opdrachten binaries en shell opdrachten Wordt geraadpleegd om de details van een opdracht te weten te komen
2 system calls functies in de kernel geraadpleegd door een systeem programmeur
3 library calls functies in library's geraadpleegd door een systeem programmeur
4 speciale bestanden meestal in /dev de betekenis van de bestanden
5 bestand formaten en conventies meestal in /etc de betekenis en layout van configuratie bestanden
6 spelletjes    
7 macro's zie man(7) en groff(7) formaterings modaliteiten
8 systeem beheer systeem binaries geraadpleegd door de systeem beheerder
9 kernel routines   de manier waarop de kernel de dingen doet

up.png 2.7 Zoeken in Secties down.png

man opties om te zoeken in secties:

optie Omschrijving voorbeeld equivalent
[-a] Zoek alle manual pages voor een gegeven onderwerp alle secties worden doorzocht man -a passwd  
[sectie] Zoek de manual page voor een gegeven onderwerp in de gegeven sectie man 7 man  
[-f] Zoek de secties in de manual pages voor een gegeven opdracht man -f passwd whatis
[-k] Zoek alle manual pages waar het gegeven trefwoord in voorkomt man -k wachtwoord apropos
makewhatis (?) De opties -f en -k gebruiken een database Deze database kan met de opdracht 'makewhatis' aangemaakt worden  

up.png 2.8 MANPATH of /etc/man.config down.png

De opdracht man kijkt standaard alleen in bepaalde directory's of daarin man-pagina's geïnstalleerd zijn. Welke directory's dat zijn wordt bijgehouden in de variabele MANPATH. Komt het ooit voor dat U de man-pagina's voor een bepaalde opdracht niet kunt openen, dan ligt dit waarschijnlijk aan het feit dat de MANPATH variabele niet goed gedefinieerd is. De MANPATH variabele kan geraadpleegd worden met de opdracht echo $MANPATH

Als alternatief t.o.v. de MANPATH environment variabele kan één van de configuratie bestanden ingevuld zijn namelijk /etc/man.config of /etc/manpath.config (afhankelijk van de distributie). Om te achterhalen waar de man pages van een bepaalde opdracht zich bevinden gebruik de opdracht whereis opdracht. Je kan de directories ook opnemen in /etc/man.config of /etc/manpath.config.
De onderstaande afbeelding toont de configuratie in Ubuntu (/etc/manpath.config)

020801.png

De syntax van de getoonde lijnen is: MANPATH 'path met de binaries' 'path waar de man pages zich bevinden'

Deze syntax kan men terugvinden door de man page van manpath te raadplegen, namelijk man 5 manpath.

up.png 2.9 Onthouden down.png

Wat moet men over man onthouden:

up.png 3 Info down.png

De opdracht 'info' is een alternatief t.o.v. 'man' om online documentatie te kunnen raadplegen.
Echter 'info' wordt steeds minder gebruikt, waardoor het zeker de moeite waard is om eerst 'man' te proberen.
Wanneer 'man' reageert met de boodschap:

      This documentation is no longer maintained and may be inaccurate or incomplete.
      The TextInfo documentation is now the authorative source.

dan is 'info' de enige mogelijkheid om de documentatie te kunnen raadplegen.
De opdracht info is een tijdje de vervanger geweest van de opdracht man.
Later is info opnieuw verdrongen geweest door man. Man is op dit moment de meest onderhouden documentatie.

up.png 3.1 Organisatie van Info down.png

info documentatie is georganiseerd in een hierachische structuur
Als men info in geeft zonder argument komt men bovenaan in de documentatie boom terecht.
Hier staan de onderwerpen waarover informatie beschikbaar is.

De onderwerpen worden voorafgegaan door een asterisk: dit zijn dan de info menus.

remark.png
Meestal is niet alles zichtbaar op één scherm.

Men kan zich in de schermen verplaatsen door gebruik te maken van de spatie-balk=volgend scherm en de backspace-toets=vorig scherm. De bovenste regel van ieder scherm geeft aan waar men terecht zal komen bij gebruik van info opdracht toetsen.

Zoals in de afbeelding te zien is kan men zich binnen de info structuur verplaatsen door gebruik te maken van een aantal toetsen.

030101.png

up.png 4 Shell help down.png

Een derde wijze voor het verkrijgen van online hulp is gebruik maken van de 'shell' ingebouwde help functie.

0401.png

up.png 5 Online documentatie down.png

De meeste packages hebben een overeenkomstige directory in de /usr/share/doc. Iedere sub-directory in deze directory bevat de online dokumentatie voor een geïnstalleerd programma. Vele software pakketten installeren extra documenten in deze directories wanneer hun respectievelijke documentatie packages geinstalleerd worden. In veel gevallen zijn hier ook HTML documenten te vinden met complete handleidingen.
De volgende afbeelding is een uitreksel van een directory listing hiervan :

0501.png

up.png 6 Internet documentatie down.png

Als in alle hier beschreven help systemen geen informatie over de software te vinden is, kan men dikwijls online documentatie of handleidingen terug vinden. Google maar eens een keer naar 'Linux man pages'.

up.png Samenvatting down.png

up.png Literatuur down.png


previous.png Gratis Hosting
Cursus Linux       Basis       Help   
Last modified: Tue Jul 1 21:35:19 2014